Een persoonsgebonden budget (PGB) geeft u de vrijheid om zelf uw zorg in te kopen. In plaats van zorg die de gemeente of het zorgkantoor voor u regelt, krijgt u een budget waarmee u zelf zorgverleners kiest. Dat kan een professionele thuiszorgorganisatie zijn, maar ook een familielid of bekende. In dit artikel leest u hoe het werkt.
Wat is een PGB?
Een PGB is een geldbedrag waarmee u zelf zorg, ondersteuning of hulpmiddelen inkoopt. Het geld staat op een rekening bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) — u krijgt het niet op uw eigen bankrekening. Als u een zorgverlener heeft ingeschakeld, stuurt u de factuur of urenstaat naar de SVB, die het bedrag rechtstreeks aan uw zorgverlener betaalt.
Via welke wet kunt u een PGB krijgen?
Er zijn vier wetten waaronder een PGB valt:
| Wet | Waarvoor | Aanvragen bij |
|---|---|---|
| WMO | Huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, hulpmiddelen | Uw gemeente |
| WLZ | Langdurige intensieve zorg (verpleging, verblijf) | Het zorgkantoor |
| Zorgverzekeringswet (Zvw) | Verpleging en verzorging thuis | Uw zorgverzekeraar |
| Jeugdwet | Zorg voor kinderen tot 18 | Uw gemeente |
Voor de meeste senioren zijn de WMO en WLZ het meest relevant.
Voorwaarden
Niet iedereen komt in aanmerking voor een PGB. De belangrijkste voorwaarden:
- U moet kunnen uitleggen waarom u een PGB wilt in plaats van zorg in natura (via een instelling)
- U moet in staat zijn om het PGB te beheren, of iemand aanwijzen die dat voor u doet (een vertegenwoordiger)
- U moet een budgetplan maken: wie gaat u inhuren, hoeveel uur, tegen welk tarief?
- De zorg die u inkoopt moet van goede kwaliteit zijn
Stap voor stap aanvragen
Stap 1: Meld u bij de juiste instantie
Voor WMO-ondersteuning belt u met uw gemeente (het WMO-loket). Voor WLZ-zorg neemt u contact op met het zorgkantoor in uw regio. Uw huisarts of wijkverpleegkundige kan u helpen bepalen welke wet van toepassing is.
Stap 2: Het gesprek (keukentafelgesprek)
Bij een WMO-aanvraag komt er iemand van de gemeente bij u langs om uw situatie te bespreken. Vertel eerlijk wat u nodig heeft. Tip: neem iemand mee die u vertrouwt.
Stap 3: Geef aan dat u een PGB wilt
Tijdens het gesprek kunt u aangeven dat u liever een PGB wilt dan zorg in natura. U moet kunnen motiveren waarom.
Stap 4: Maak een budgetplan
Beschrijf welke zorg u wilt inkopen, bij wie, hoeveel uur per week, en tegen welk tarief. Het tarief voor informele zorgverleners (familie/bekenden) is lager dan voor professionele zorgverleners.
Stap 5: Wacht op de beschikking
De gemeente of het zorgkantoor neemt een besluit en stuurt u een beschikking. Hierin staat of u een PGB krijgt en hoeveel.
Stap 6: Start de zorg
Sluit zorgovereenkomsten af met uw zorgverleners en stuur deze naar de SVB. Na goedkeuring kunt u de zorg laten starten.
Hoeveel krijgt u?
Het bedrag hangt af van uw zorgbehoefte en de wet waaronder het PGB valt. Enkele richtbedragen:
- WMO huishoudelijke hulp: circa €18-25 per uur (professioneel)
- WMO begeleiding: circa €25-60 per uur
- Informele zorg (familie/bekenden): circa €23,50 per uur (2026)
Tips
- Overweeg een PGB-beheerder. Het administreren van een PGB kost tijd en moeite. Er zijn organisaties die dit tegen vergoeding voor u doen.
- Houd een goede administratie bij. De SVB controleert of declaraties kloppen.
- Niet besteed budget gaat terug. U kunt het PGB alleen besteden aan de afgesproken zorg.
- Bent u het niet eens met de beschikking? U kunt bezwaar maken. Vraag eventueel hulp bij het Juridisch Loket (gratis).