Wanneer u een vraag stelt aan ChatGPT, Claude of een andere AI-assistent, typt u informatie in een systeem van een (meestal Amerikaans) bedrijf. Wat gebeurt er met die informatie? Kan iemand meelezen? En hoe beschermt u uzelf? In dit artikel geven we duidelijke antwoorden.
Wat gebeurt er met uw invoer?
Als u iets typt in een AI-chatbot, wordt uw tekst verstuurd naar de servers van het bedrijf dat de AI maakt. Daar wordt uw vraag verwerkt en krijgt u een antwoord terug.
Wordt uw gesprek opgeslagen? In veel gevallen: ja. De meeste AI-bedrijven slaan gesprekken op om hun systemen te verbeteren. Bij sommige diensten kunt u dit uitzetten in de instellingen.
Kan iemand uw gesprekken lezen? Medewerkers van het bedrijf kunnen in theorie toegang hebben tot gesprekken, bijvoorbeeld voor kwaliteitscontrole. Bij de betaalde versies van sommige diensten is dit beperkter.
Wordt uw informatie gedeeld met anderen? De bedrijven achter ChatGPT, Claude en Gemini zeggen uw gesprekken niet te verkopen aan derden. Maar ze kunnen de inhoud wel gebruiken om hun AI te verbeteren.
De gouden regel: wat u niet deelt, kan niet lekken
De eenvoudigste bescherming: deel geen gevoelige informatie in een AI-chatbot. Typ nooit:
- Uw burgerservicenummer (BSN)
- Bankgegevens of creditcardnummers
- Wachtwoorden of pincodes
- Uw adres of telefoonnummer
- Medische informatie die u privé wilt houden
- Informatie over andere mensen zonder hun toestemming
Europese regels beschermen u
In Europa geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, in het Engels GDPR). Dit betekent dat AI-bedrijven die diensten aanbieden in Europa:
- U moeten informeren over wat er met uw gegevens gebeurt
- Uw toestemming nodig hebben voor bepaalde vormen van verwerking
- U het recht moeten geven om uw gegevens in te zien en te laten verwijderen
- Gegevens adequaat moeten beveiligen
De Europese AI Act stelt daarnaast extra eisen aan AI-systemen, zoals transparantie over hoe ze werken en welke gegevens ze gebruiken.
Praktische stappen om uw privacy te beschermen
- Gebruik AI-chatbots zonder account als dat kan — dan worden gesprekken vaak niet langdurig opgeslagen
- Zet gespreksgeschiedenis uit in de instellingen als die optie beschikbaar is
- Gebruik geen echte namen als u over persoonlijke situaties schrijft
- Lees het privacybeleid — het hoeft niet helemaal, maar kijk naar de secties over gegevensverwerking en bewaartermijnen
- Gebruik Europese alternatieven waar mogelijk — die vallen sowieso onder de AVG
- Verwijder oude gesprekken als de dienst die optie biedt
Specifieke diensten vergeleken
| Dienst | Gegevens voor training? | Uitschakelbaar? | Server locatie |
|---|---|---|---|
| ChatGPT (gratis) | Ja | Ja, in instellingen | VS |
| ChatGPT Plus (betaald) | Nee (standaard) | Standaard uit | VS |
| Claude | Niet bij chat, wel bij feedback | Deels | VS/EU |
| Gemini | Ja | Ja, in instellingen | VS |
| Copilot | Hangt af van versie | Deels | VS/EU |
Let op: dit kan wijzigen. Controleer de actuele voorwaarden van de dienst die u gebruikt.
Het is een afweging
AI-diensten gebruiken biedt gemak, maar het kost een beetje privacy. Dat is vergelijkbaar met veel andere digitale diensten: uw e-mail, zoekopdrachten en online aankopen worden ook geanalyseerd. Het belangrijkste is dat u weet wat er gebeurt en bewuste keuzes maakt.
Twijfelt u? Stel uzelf de vraag: “Zou ik dit hardop zeggen in een volle trein?” Als het antwoord nee is, typ het dan ook niet in een AI-chatbot.